Çayon

Har bir xalqning etnik xususiyatlarini eng yorqin tarzda oçib beradigan narsa bu ayollar libosining ajralmas qismi bölgan boş kiyimdir. Şunday boş kiyimlardan biri döppi bölib, uning tarixi qadimgi davrlarga borib taqaladi. Bunday boş kiyimlarning tasvirlarini arxeologik topilmalar, freskalar, miniatyuralarda ham köriş mumkin.

Döppi sözi turkiy tildan olingan bölib, “çöqqi”, “tepalik” ma’nosini bildiradi. Özbekistonning ayrim viloyatlarida uning “kallapöş”, “tahya”, “qalpoq” kabi nomlari ham keng tarqalgan. Har bir viloyatning döppilari rangi, bezaklari, tayyorlaniş texnikasi bilan ajralib turardi. Döppisiga qarab, uning egasi qaysi viloyat va hatto qaysi qişloqdan ekanligini biliş mumkin bölgan. Ya’ni döppi öziga xos “hujjat” (pasport) vazifasini ötab, egasining etnik kelib çiqişini körsatib turgan.

Farğona vodiysida kiyiladigan erkak döppilari kaşta naqşlari deyarli bir xil: döppining tepa qismidagi tört tarafida hayot ramzi bölgan va yomon közdan asrovçi qalampir naqşi tikiladi. Bu naqş maʼnosi turliça talqin qilinadi. Köpçilik mutaxassislar va olimlar bu naqşni quş qanoti, bodom yoki qalampir şakliga öxşatadilar.

Manba: tbc-ornaments.uz