Yulduz nusxa

Poytaxtdan bir neça ön kilometr uzoqlikda joylaşgan Toşkent va Pskent – ikkita asosiy markazni özida kasb etgan Toşkent maktabi özining yorqin xususiyati bilan ajralib turadi. Yirik kaştalardan eng katta devorga ilinadigan sözanalardan foydalanilgan, aholi tomonidan oy-palak, yulduz-palak va körpa ustiga solingan gulkörpa deb nomlangan. Bu turdagi kaştadözlik, ya’ni oy-palak bir uslubga solingan koinot manzarasini aks ettiradi. Içida yulduz şaklida tikilgan naqşni öz içiga olgan töpbarggul şaklidagi bezaklar yulduzli osmonni ifodalaydi va şunga mos ravişda yulduz-palak (ya’ni «yulduzli osmon», yulduz va falak sözlaridan kelib çiqib) deb ataladi.

Orqa körinişning yaxlit tikilişi Toşkent va Pskent palaklarining öziga xos xususiyatlaridan biri bölib, ularga tiniqlikni va xususiyatining ma’nodorligini beradi. Boşqa markazlarning kaştalaridan farqli ölaroq, Toşkent palaklarini tez tanib oliş mumkin. Ularni töq qizil orqa körinişi va unda tasvirlangan va har xil joylaştirilgan oy va yulduzli doiralari – nişonlar bilan aniq ajralib turadi. Aholining xurofotlariga köra, samoviy jismlar tumor deb sanalgan va köpayiş ma’nosini anglatgan. Şuning uçun, töylardagi marosimlarda işlatilgan buyum sifatida körilgan va yoş kelin-kuyov xonalarini yasatişgan.

Manba: tbc-ornaments.uz