Şoşgul

Qadim zamonlardan beri Özbekiston hududida ot miniş erkaklar harakatining yagona şakli bölib kelgan, şahar aholisi uçun esa bu ijtimoiy mavqe bölgan. Boy odamlar uçun baxmal körpalar oltin va kumuş iplar bilan bezatilgan. Tilla kaştaçilikning yetakçilari buxorolik ustalar bölib, amir saroyi va zodagonlar uçun kiyim-keçak, otlar uçun körpa-töşak va boşqa köplab mahsulotlarni tilladan tikgan.

“Dauri” körpalari ikki toifaga bölingan. Birinçisi amirning şaxsiy foydalanişi uçun möljallangan “xosagi” (arabçadan şaxsiy, öz degan maʼnoni anglatadi), ikkinçisi “inomi” — amirga nazrlar tarkibiga kiruvçi sovğalardan iborat edi. Yörgak ikki qismdan iborat bölib, nodir bezakli törtburçaklar şaklidagi “honi-zingoh” va ot çöpini berkitib turuvçi trapezoidal qismdan iborat bölgan. Körpaçalarning oltin kaştalarining bezaklari asosan gulli, kamroq geometrik xususiyatga ega bölgan. Körpaçaning bezaklari, töpbarggul «şoşgul» olti gulbargdan iborat. Töpbarg markazida joylaşgan olti burçakni zardözlar «çaşmi bulbul» (bulbul közi) deb ataşgan.

Manba: tbc-ornaments.uz