Töpbarggul

Toşkent maktabining kaştaçilik buyumlari repertuari turli xildir. Ular Içida öziga xos turlardan biri gulkörpa (ya’ni gulli körpa) hisoblanadi, u yangi turmuş qurganlarning körpa-töşagi uçun işlatilgan, keyin esa ularning xonasining içki qismi uçun devor bezaklari sifatida işlatilgan. Ma’lumki, özbek töylarida kaştaçilik muhim örin tutgan. Toşkentda gulkörpa nikoh töşagining ajralmas qismi bölgan. Ammo vaqt ötişi bilan u özining asl funktsiyasini yöqotadi va yangi turmuş qurganlar xonasining devorlari uçun dekorga aylanadi.

Gulkörpaning bu kompozitsiyasi markazida töpbarggul mavjud bölib, uning burçaklarida törtta gul butalari tasvirlangan. Bezak motivlari uçun gul butalaridan foydalaniş Toşkent kaştaçiliga xosdir.

Dekoratsiyada qöllaniladigan girdobli töpbarggul ikki elementdan iborat gulçambar bilan hoşiyalangan – “qalampir nusxa” va “anor guli”. Uşbu elementlarning almaşinişi anor naqşining bağrikenglik, qalampir naqşining tumor sifatida xizmat qilganligi bilan boğliq. Mahalliy aholining fikriga köra, agar aççiq qalampir yoki ularning guldastalari ruhlarni – jin, albasti va boşqalarni qörqitiş uçun sehrli kuçga ega bölsa, anor qadimdan hayot, möl-köllik, unumdorlik va sevgi ramzi sifatida talqin qilingan.

Manba: tbc-ornaments.uz