Islimiy

XIV asrda Muhammad payğambarning eng yaqin sahobalaridan biri Аbu Ubayd ibn al-Jarrohga bağişlab bunyod etilgan yodgorlik majmuasi buyuk sohibqiron Аmir Temur davriga mos ravişda qurilgan va taʼmirlangan bir neçta inşootlarni öz içiga oladi. Majmua öymakor darvozali va moviy gumbazli darvozaxon, maqbara, qadimiy dahmalar va minoradan iborat. Ikki yarim gektarlik maydonda ziyoratçilar uçun tahoratxona, yozgi ayvonlar, keng, oldi oçiq ayvonlar va kiçik hovuzlar barpo etilgan.

Yozgi ayvon bezaklarida badiiy hunarmandçilikning qiziqarli turlaridan biri – yoğoç öymakorligidan foydalanilgan. Naqş kompozitsiyasi ösimlik şaklli islimiy naqşlardan tuzilgan.

Tarixiy maʼlumotlar Özbekiston hududida yoğoç öymakorligiga oid qadimdan şakllangan anʼanalar mavjud bölganidan dalolat beradi. XIX asr va XX asr boşlarida Xiva, Samarqand, Toşkent, Qöqon, Marğilon, Аndijon, Farğona, Şahrisabz şaharlari yoğoç öymakorligi sanʼatining yetakçi markazlari sanalgan. Uşbu şaharlar meʼmorçiligida yoğoç öymakorligi sanʼati çiroyli, did bilan işlangan ustunlar, darvozalar va turli meʼmoriy bezaklarda namoyon böladi. Öymakorlar yoğoçga işlov berişning turli usullaridan: gardişlab, asosli, asossiz yoki çuqur börtma naqş öyişdan foydalanişgan.

Manba: tbc-ornaments.uz