Turunj

Özbekiston amaliy sanʼati qadim zamonlarga borib taqaluvçi köp asrlik tarix va anʼanalarga ega. Qadimda yaşab ötgan va bizga zamondoş bölgan özbek hunarmand ustalarining eng yaxşi asarlari kulolçilik, gilamdözlik va ipak töqimaçiligi, kaştaçilik va zardözlik, gul bosiş, ganç va yoğoç öymakorligi, zargarlik sanʼati, misgarlik, naqqoşlik sanʼati va boşqa amaliy sanʼat turlari orqali xalqning tarixan rivojlaniş bosqiçlari haqida tasavvur hosil qiliş imkonini beradi. Badiiy hurnarmandçilikning sanab ötilgan har bir turi alohida xususiyatlarga va öziga xos tasviriy til, asrlar davomida şakllanib sayqallangan naqşlar va şakllar, kompozitsion va ritmik takrorlanuvçi tuzilmalardan iborat bezaklar majmuasiga egadir.

Har bir naqş bezagi noyob badiiy obrazlar olamidan iborat. Özbek naqşlari bir neça asrlar mobaynida şaklan özgarib borgan, uyğunlaşgan va yangi maʼnolar kasb etgan. Usta hunarmandlar tomonidan asrlar davomida yaratilgan har bir bezak xalqning tarixi, yaşaş tarzi va dunyoqaraşini özida mujassam etadi. Özbek amaliy hurnalmandçiligiga xos anʼanaviy naqşlar, asosan: geometrik (girihiy), ösimlik şaklli (islimiy), kosmogonik (handasaviy), zoomorf, antropomorf va epigrafik turlarga bölinadi.

Manba: tbc-ornaments.uz