Qalampir nusxa

Özbek milliy libosini insonga gödakligidan to umrining sönggi damlarigaça, butun umri davomida hamroh bölgan boş kiyimsiz tasavvur qilib bölmaydi. Bunday boş kiyimlardan biri döppi bölib, uning tarixi qadimgi davrlarga borib taqaladi. Bunday boş kiyimlarning tasvirlarini arxeologik topilmalar, freskalar va miniatyuralarda köriş mumkin. Döppi – turkiy sözdan olingan bölib, “tepalik”, “çöqqi” degan ma’noni anglatadi. Özbekistonning ayrim viloyatlarida uning “kallapuş”, “taxya”, “qalpoq” kabi nomlari keng tarqalgan.

Har bir mintaqaning döppilari rangi, dekoratsiyasi va işlab çiqariş texnikasi bilan ajralib turardi. Döppi orqali uning egasining qaysi viloyat va hatto qişloğdan ekanligini aniqlaş mumkin edi. Ya’ni, döppi egasining etnik kelib çiqişini körsatadigan öziga xos «hujjat» (pasport) edi.

Farğona vodiysidagi erkaklar döppilarining kaşta naqşlari deyarli bir xil: ustki qismida hayot ramzi va yomon közga qarşi tumor hisoblangan törtta “qalampir” bor. Marğilonlik erkaklar döppilari “qalampirnusxa”ning çözinçoq, uzunroq va ingiçka şakli bilan ajralib turadi.

Manba: tbc-ornaments.uz