Romb

Gilamlarning öziga xos turlaridan biri bu, asosan, Surxondaryo, Qaşqadaryo, Samarqand va Jizzax viloyatlari hunarmand ayollari tomonidan tayyorlangan uzun qoziqli julhirs gilamlari (sözma-söz ayiq terisi).

Mutaxassislarning fikriga köra, julhirs yasaş texnologiyasi silliq töquvdan qoziq töqişga ötişni namoyiş qiluvçi eng qadimiylaridan biri hisoblanadi.

Julhirlar kompozitsiyasi asosan arxaik naqşlar – töğri yoki poğonali romblar, sakkiz qirrali yulduzlar, olti burçakli va boşqalardan iborat. Zoomorf bezaklar köpinça hoşiyalarda – şoxlar tasviridan foydalaniladi.

Romb koinotning ramziy timsollaridan biri bölib, dunyoning barça xalqlarining an’anaviy san’atida juda keng tarqalgan naqşdir. Arxeologik topilmalarga köra, Özbekiston hududida uşbu belgining qadimiyligini aniqlaş mumkin. Köpinça romb boşqa quyoş belgilari bilan birgalikda tasvirlangan. Bunday motiflar qadimgi kosmogonik va sehrli tasvirlar bilan boğlangan va talisman sifatida xizmat qilgan.

Usta: M. Ğulomov. Manba: tbc-ornaments.uz