Qayçi

Gilamdözlik – Özbekistonda ananaviy töqimaçilikning muhim tarmoği bölib, qadimda asosan mahalliy xalqning maişiy turmuşi va madaniyatida keng tarqalgan. Töqiliş texnikasiga köra Özbekiston gilamlari 2 guruhga bölinadi: tukli va tuksiz.

Özbekistonning janubiy regionlarida yaşovçi yarimötroq özbeklar tomonidan töqilgan gilamlarning köp qismi, jumladan yerga yoziladigan gilamlar, ot yopinçiqlari, olaxurjunlar va boşqa gilamdözlik buyumlari gajari texnikasida işlangan. Gajari gilamlar tuksiz bölib, umumiy körinişi naqş şakli berilmagan bir xil rangdagi va ikki rangda naqş berib işlangan ketma-ket keladigan yöl-yöl qismlarning birikuvidan hosil böladi.

Bunday gilamlar rangida asosan qizil rang ustunlik qiladi. Naqşlar şakliga köra girihiy (geometrik) va zoomorf (jonivorlar şakli) şaklda tanlanadi. Gilamdöz hunarmand ayollar uy-rözğor buyumlari, jumladan taroq, qayçi, piçoq şaklli, ötovda uçraydigan va tumor şakllaridan ham naqş sifatida foydalanganlar.

Manba: tbc-ornaments.uz