Keraga

Oq-enli gilam özbek qabilalari (qönğirotlar va laqaylar) uçun xos bölgan haqiqiy anʼanadir. Oq-enli gilam texnikasining öziga xos xususiyati töqiş (asosan, gajari va terma texnikasi yordamida töqilgan çiziqlar) va qöl kaştaçiligi uyğunligidadir. Kaştadözlik asosan oç yoki sarğiş çiziqlarga, töqilgan çiziqlar esa töq jigarrang yoki töq qizil ranglarga qöllanilgan. Tuksiz gilamlarning kengligini aniqlaşda yarim köçmançi özbeklar “en” (kenglik) dan foydalanganlar. Bitta en bitta töqilgan gilamning kengligiga teng bölgan, bundan gilamning nomi kelib çiqqan. Aralaş texnikali gilamlarning bezaklari asosan handasaviy, zoomorf va baʻzida ösimliklarga bölinadi.

Handasaviy şakllar oddiy poğonali romblar, egri-tölqinsimon naqşlari, W va S şaklidagi belgilar, sakkiz qirrali yulduz, uçburçaklar, quyoş va astral ramzlar: xoçlar, kvadratçalar, xoç şaklidagi naqşlar va boşqalar. Qönğirotlar, boşqa köplab qabila guruhlari kabi, tez-tez bir joydan ikkinçi joyga köçib ötganlar va şuning uçun ularning turar joyi harakatsiz (yurt) bölib, turğun emas edi. Yarim köçmançi etnik guruhlarning bezak tizimida uy detallari bilan boğliq naqşlarni köriş mumkin. Bu holda, bu ötovning devorlarini taşkil etuvçi buklama panjaralar – keraga motividir.

Manba: tbc-ornaments.uz